TỪ CHUYẾN ĐI HOÀNG HÔN NHIỆM KỲ THẤY GÌ?

Dư luận thời gian qua sôi máu vì các chuyến đi "học tập kinh nghiệm" các vị nô bộc dân sắp về hưu còn lo cho dân. Từ Quảng Nam, ĐakLak, Bình Phước, Bình Dương, Tiền Giang, Cà Mau...rầm rộ nổi lên với những lý do na ná nhau mà ai cũng biết chỉ vài người giả đò không thấy con voi trong phòng.

Nói trắng ra, nó có một phong trào đựoc chia sẻ, học tập với nhau giữa các tỉnh nên nó rộ lên cùng lúc nhằm lấy tiền để uỷ lạo, cảm ơn các vị trong nhiệm kỳ đã "quan tâm sâu sắc" để các tổ chức đơn vị an tâm hái ra tiền và tiền hiện nay khá dư dẳ trong khi mấy thằng khác chết đứng.  Đó là anh xổ số và anh du lịch.

Rõ ràng trong 6 tỉnh bị nêu tên thì 4 tỉnh đi học tập xổ số ở tận Canada, Hà Lan, Nga, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc... còn hai tỉnh kia thì cũng học tập làm du lịch bằng cách đi đến các nơi "đã được chiếu trên truyền hình" "cho biết" ở tận Nam Phi, Hàn Quốc

Điều nực cười vì sự ngây ngô của các vị "gian mà không ngoan" này là thành phần đoàn đi có vị chẳng biết cóc khô gì về xổ số, du lịch hoặc biết rồi cũng "giao cho người kế nhiệm vì đã hết thời gian" đúng như lời tư lộn cái lềnh chuyên vác lu chạy (Dịch lu) phát biểu. hoặc sang cái nước không có xổ số như Dubai để học thì học cái gì? Hổng lẽ để học Đu hay học Bay sau khi tự nhiên...trúng số?

Có lẽ hai lĩnh vực này là kèo thơm nhưng khó kiểm soát thu chi nhất nên có quyến chi xài thoải mái nhất, muốn biếu xén, quà cáp kiểu gì không đựoc. Chả trách, giám đốc công ty xổ số, du lịch nào cũng nứt vách, cho tiền kêu qua chỗ khác cũng không thèm.

Đáng chú ý những tỉnh bị bêu tên đều có phốt về quản lý. Nơi thì gia đình trị nhập nhằng bầu bán như Quãng Nam; nơi thì phá rừng, cha làm lâm nghiệp con làm công ty con bòn rút tiền của rồi cha về hưu để lại một đống nợ như Đak-Lak, Nơi thì Chủ tịch đấu bẩn với doanh nghiệp đến độ bị méc đụng nóc; Nơi thì hết tiền hoạt động vì chi xài lố tay như Cà mau hoặc chi ngàn tỷ xây quảng trường như Tiền Giang...

Xổ số, dù sao cũng là một dạng cờ bạc, nhà cái đang thắng lớn,  như một ông cố nội nào đó phát biểu 'bán vé số thu nhập cao" Phải chăng vì vậy, mới rộ lên phong trào nguời người đi học tập cờ bạc, nam lão phụ ấu hồ hởi bán vé số, nhà nhà mua vé số để mong có tiền khỏi làm..

Có khi chiêu này của thằng du lịch bày cho thằng xổ số để một tên 3 nhạn chăng: Trả ơn các anh, lấy tiền quá thứa thải của thằng xổ số, và lấy số liệu để báo cáo doanh thu ngành

VAI TRÒ CỦA TÂM LÝ LÂM SÀNG TRONG AN TOÀN NGƯỜI BỆNH

Tía Thằng Ken‎Câu lạc bộ Quản lý y tế tư nhân (PHM)

Sáng nay, đọc một bài viết trên NLO về bệnh nhân (ở ngoài vào bệnh viện) nhảy lẩu tự sát vì biết mình mắc bệnh ung thư và bài "THÁI ĐỘ VỚI SAI SÓT Y KHOA" của Anh Xuân Sơn Võ, xin mạo muội góp thêm một góc nhìn mang tính chất "mềm" hơn các tiêu chí kỷ thuật của ISO, JCI...

VAI TRÒ CỦA TÂM LÝ LÂM SÀNG TRONG AN TOÀN NGƯỜI BỆNH

Để thực hiện an toàn người bệnh, nhiều tiêu chuẩn chất lượng đã được xây dựng. Rất nhiều quy trình y khoa, nhiều hướng dẫn đã được triển khai nhưng sai sót y khoa vẫn xảy ra. Và điều này không phải là các biệt ở Việt Nam. Tại sao vậy? Có phải là quy trình "không phù hợp" N/C cần phải điểu chỉnh? Hay là phải cần thêm yếu tố nào khác?

Bởi vì quy trình vận hành bởi con người, chen vào đó còn thất tình lục dục, cảm giác, cảm xúc, ý thức, thái độ, hành vị...Quy trình có tốt đẹp như thế nào, người vận hành và tham gia vận hành chỉ cần đang bị các áp lực, thì sẽ vận hành không thông suốt. Điều này đặc biệt cần lưu ý trong giai đoạn nhân viên y tế bị "một cổ 5 tròng" như hiện nay. Làm sao giải toả nó đây?

Hoạt động khám chữa bệnh dù ở hình thức nào, công hay tư, lớn hay nhỏ đều là sự tương tác giữa những con nguời với nhau, tất yếu sẽ phát sinh các phản ứng tâm lý trong từng trường hợp cụ thể. Nếu sự tương tác đó nhờ các yếu tố tích cực của cả hai bên cùng đưa ra tạo nên một mối liên minh trị liệu thì chắc chắn người bệnh sẽ hài lòng.

Trong không khí cởi mở, vui vẻ và chân tình đó, người thầy thuốc dễ dàng tiếp cận đến những vấn đề sâu thẳm, VẤN ĐỀ CỦA VẤN ĐỀ, của bệnh nhân. Sự hiểu biết, quan tâm của thầy thuốc với người bệnh lúc này sẽ phát huy khả năng tiên đoán, ngăn chăn...nhằm bảo vệ người bệnh tránh xa các mối nguy hiểm gần hay trong tương lại xa.

Trở lại trừong hợp nhảy lầu tự sát tại Cần Thơ sáng nay, y giới chúng ta đọc qua dường sẽ có cảm giác chẳng liên quan gì mình, bệnh viện Cần Thơ cũng không có trách nhiệm gì. Nhưng nếu bạn là nguời đầu tiên tiếp nhận và phải thông báo tin bệnh nhân bị ung thư thì ...rõ ràng có liên can, ít nhất chúng ta không còn là chỗ bám víu cho bệnh nhân trong lúc tuyệt vọng như vậy. Và đây là ca thứ n tự sát khi biết mình mắc bệnh nan y. Điều này có được xem là một sai sót y khoa đáng phải khắc phục không?

Việc "làm công tác tư tưởng" hay "động viên", "giải toả stress", "thư giãn", đối với nhân viên y tế hay "nâng đỡ", "thấu hiểu", "đồng cảm" với ngừoi bệnh là các chức năng, nhiệm vụ của một tâm lý gia hay một chuyên gia tâm lý lâm sàng nhằm hỗ trợ, huấn luyện xây dựng mối quan hệ Thầy thuốc- Bệnh nhân. Gần 100% bệnh viện, phòng khám đều không có những chuyên gia này, hoặc nếu có thì cũng chỉ ở mức sơ khai, thậm chí học vài khoá gọi là "tư vấn tâm lý" là xong. Và tại TPHCM mới chỉ có 29 ThS TLLS đầu tiên được đào tạo từ Trường Tâm lý Thực hành Paris- EPP

Khiếm khuyết hay chắp vá lĩnh vực tâm lý lâm sàng như một số bệnh viện hiện naycó thể gây tác dụng ngược vì ai cũng biết rằng, Tâm lý có nhiều trường phái, nhiều lĩnh vực chuyên biệt, đào tạo mất nhiều thời gian và người tâm lý gia phải có tố chất hay phải chuyển hoá mình trong một thời gian nhất định để đạt các năng lực đó.

Vì thế, thiết nghĩ, vì an toàn nguời bệnh, vì chất lượng khám chữa bệnh, hạn chế các sai sót trong y khoa, mỗi cơ sở y tế cần các chuyên gia Tâm lý Y khoa và Lâm sàng chất lượng. Như BS Nguyễn Khắc Viện đâ nói " TÂM LÝ LÂM SÀNG, MỘT SỰ XA XỈ...CẦN THIẾT"

BS Đoàn Nhật Trung (Tía Thằng Ken)

CHỮA BỆNH BẰNG …KHÍ TRỜI

Người ta sống được nhờ ăn, uống và thở nhưng ai cũng chỉ quan tâm ăn gì cho khỏe, uống gì cho bổ chứ không ai nghĩ hoặc quan tâm đến chuyện thở. Thực tế nhịn ăn hơn 40 ngày mới chết, nhịn uống thì trên dưới 10 ngày mới tiêu tùng, trong khi NHỊN THỞ CHỈ CÓ 5 PHÚT LÀ ĐI ĐỜI.  Nói như vậy để thấy THỞ có tầm tối quan trọng để duy trì cuộc sống của mỗi người.

Thở bụng, cũng như thở 4 thì, thở sâu, thở bằng cơ hoành đã có lích sử hàng ngàn năm. Đây là cách thở đúng mà khi sinh ra người ta đã có. Thử quan sát một đứa bé sơ sinh đang nằm ngủ: phần cơ thể lên xuống đều đều theo nhịp thở là phần bụng! Đa phần những người lớn phải chịu những căng thẳng, lo toan và ưu tư trong cuộc sống dẫn đến căng cơ, thở nhanh, thở ngắn dần dần lâu ngày thành thói quen thở cạn, chỉ thở ở phần ngực tạm gọi là Thở nghịch.

Hiện nay, có gần 13% dân Mỹ được hướng dẫn cách thở tư nhiên này như một phương cách hằng ngày bảo vệ, nâng cao sức khỏe. Nó cũng giúp điều hòa các hoạt động của hệ thần kinh, nội tiết, tim mạch, tiêu hóa…thông qua việc (1) cung cấp đầy đủ oxy, thải cạn thán khí, cân bằng nội dịch, (2) việc tập trung ổn định tinh thần trong khi luyện thở cũng như (3)các cơ quan nội tạng được kéo đẩy trực tiếp…Người ta cũng vận dụng cách thở này trong phương pháp “Sinh không đau” hoặc điều trị nâng đỡ cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. Ở Việt Nam hay các quốc gia Châu Á thì chỉ một số ít người như đạo gia hoặc các nhà khí công, vận động viên, … mới luyện thở bụng như phương pháp bí truyền trong luyện phép trường sinh bất lão, nâng cao thành tích thi đấu.

Để giúp người Việt Nam dễ nhớ, dễ hiểu phương pháp Thở bụng- Thở sâu, BS Nguyễn Khắc Viện, một minh chứng cho phương pháp thở kỳ diệu này khi Ông sống đến 85 tuổi chỉ với nửa lá phổi bên trái, đã tinh giản phương pháp luyện thở chỉ với 12 câu “thơ con cóc” sau đây:

Thót bụng thở ra Phình bụng thở vào Hai vai bất động Chân tay thả lỏng Êm châm sâu đều Tập trung theo dõi Luồng ra luồng vào Bình thường qua mũi Khi gấp qua mồm Đứng ngồi hay nằm Ở đâu cũng được Lúc nào cũng được!

Bạn có thể ngồi hay nằm, hai tay để bên cạnh thân mình hoặc trên bụng dưới. Vừa hít vừa đếm thầm 1,2,3,4,5,6. Không dừng hít vào lại, bạn tiếp tục nối liền thở ra với đếm thầm 1,2,3,4,5,6 cho đến cạn hơi thở. Sau đó nối tiếp với một chu kỳ hít vào- thở ra như trên… Điều quan trọng nhất là thở SÂU và ĐỀU với phối hợp của BỤNG hít phình, thở xẹp, hơi thở êm nhẹ, không khựng lại hay giật cục và thực hành đều đặn mỗi ngày đến thuần thục. Có thể thay vì đếm thầm đến 6, ta có thể đọc thầm “ Nam mô A Di Đà Phật” hay “Om ma ni bat me hom” hoặc “Cầu xin Chúa ban phúc lành”…

Chỉ cần 1 ngày 3 lần (Sáng sớm, Chiều tối  và bất kỳ lúc nào được nghỉ ngơi), một lần 3 hiệp, mỗi hiệp 5-10 hơi thở, mất khoảng 6 phút một lần mà ai cũng có thể giảm được: đau dạ dày, ợ hơi, ợ chua, đau đầu, chóng mặt, mất ngủ, ngủ gà, mau quên, đau mỏi vai gáy, lo lắng, stress, rối loạn tiền đình, đau lưng, đau đầu gối, đau đẻ, tăng huyết áp, táo bón, đắng miệng…

THỞ THÔI ĐÃ KHỎE và THỞ THÔI CŨNG TRẺ! Khí trời luôn sẵn, không phải mất tiền, luyện một lần dùng cả đời và phương pháp luyện thở sâu hay thở bụng rất đơn giản, nhưng vô cùng hiệu quả.  Bạn hãy làm thử đi nếu muốn vứt nỗi lo bệnh tật, thậm chí “cải lão hoàn đồng”!

BS Đoàn Nhật Trung

Chuyên khoa Y học Gia đình

Email: doantrungbv115@yahoo.com

Nguồn
1. http://www.erct.com/4-ChiaSe/Suckhoe/Tho_Bung.htm
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Diaphragmatic_breathing
3. Từ sinh lý đến dưỡng sinh- Nguyễn Khắc Viện- NXB Thế giới 2007

KÝ ỨC NHỮNG NGÀY TIẾP THU

Ba tôi vẫn gọi ngày đó là ngày Tiếp thu. Trong đầu óc non nớt của tôi thì không biết tại sao người chỗ tôi lại gọi như vậy. Những ngày đó có ba việc mà tôi nhớ rất rõ.

Đầu tiên là việc Ông Tư Tải, anh ruột của Ông Nội tôi bơi xuồng từ Long Hưng sang thăm sau hơn 30 năm không gặp mặt dù chỉ ở cách nhau chưa tới 10 km. Ông cụt hết hai chân, thoăn thoắt di chuyển trên hai cái ghế cây thấp. Nhà Ông trong căn cứ Long Hưng có 5 nguời con mất trong cuộc chiến. Bản thân Ông cũng trúng mảnh bom đứt hai chân, đựoc đưa ra Bịnh viện Sa Đéc chăm sóc. Gặp lại, Ông khóc và cầm tay Ông Nội tôi và Ông Mười " Mấy đứa bay và gia đình còn sống yên lành, tao mừng. Nhà tao chết gần hết. Hòa bình mà trả giá đắt quá Tăng ơi!" Nghe thật đau xót.

Chuyện thứ hai là cuộc gặp của ông Ba Hạc với Bà Cố tôi, Nghe nói có "Ông Ba tập kết về", cả nhà bên phía ngoại tôi có vẻ lo lắng lắm, chuẩn bị làm gà vịt đãi. Ông là con nuôi của Bà Cốc tôi, con của một người tá điền thân tín ngày trước. Ông đến cùng vợ và hai con trạc 6-7 tuổi, nghe nói từ ga xe lửa đi thẳng về. Cả nhà ăn mặc có vẻ tềnh toàng. Ông lôi trong ba lô ra mấy phong kẹo chia cho mọi ngừời. Cả nhà ăn ưống có vẻ ngon miệng có lẽ do đường xa đói bụng (?). Ăn xong, Bà tôi hỏi nấy đứa con của Ông Ba ăn có ngon không? Cậu con trai tên Nam láu táu trả lời "Gì cũng tuyệt, chỉ trái dấy chát quá!" Cậu chỉ cái vỏ vú sữa trên bàn. Nó đã bị cậu dùng muỗng khéo léo cạo còn cái vỏ mỏng dính như tờ giấy. Ông cầm một gói giấy to, có vẻ nặng đưa riêng cho mẹ tôi dưới bếp và nói "Ngoài đấy tốt nhất là chén Bát Tràng. Nghe trong này sống khổ sở, tao tính mua cho Ngoại, ai dè trong này chén kiểu đẹp quá trời, hơn cả gốm Trung Quốc. Thôi, lỡ mua rồi. Bây coi ai nghèo nghèo thì cho giùm tao. Không lẽ đập bỏ mậy?" Tôi thấy tội nghiệp cho ông. Đúng là chén gì xấu quá trời! Còn thua cái chén mẻ Bà Cốc cho con miu ăn!

Làng tôi ở cũng có bộ đội về tiếp thu, họ đi cả hàng dài làm bọn con nít chúng tôi ham lắm, chạy theo coi súng ống các loại. Lúc đó tụi tui cứ thắc mắc : Mấy chú bộ đội nghe nói trong căn cứ ra mà quần áo mới tinh tươm, Không lẽ trong đó có cả xưởng may? Rồi có vài chú bộ đội xin nghỉ trong nhà tôi, sân nhà Bà Cố thì cũng có hơn chục ngườii đóng trú, Các chú cũng rất kỹ luật, cư xử đúng mực. Rồi các chú rút đi, ba tôi chưa hết mừng đã tức tối vì ...hơn 20 ống tiêm 20cc thủy tinh của Mỹ mua để dành hành nghề phòng mạch, cất trong cái lư trên bàn thờ đã biến mất, chỉ còn sót lại một chút tàn thuốc lá. Nhà tôi thì không ai hút thuốc cả.

Sau này không còn ai nói từ Tiếp thu như Ba tôi. Lúc đó thì tôi nghĩ rằng, tiếp thu là hết chết, hết bị thương. Tôi sẽ dạy "thằng" Nam, "con" Bắc ăn vú sữa đúng cách và mấy chú bộ đội có đóng quân trong nhà thì phải để ý một chút mới được. Không thì Ba tôi lại chửi tôi dzô diên như lần Tiếp thu đó.

Sau đó thì tôi nghĩ rằng, Ông Tư tôi chưa tiếp thu được lý do người ta oánh nhau làm dân mình chết nhiều, bị thương gần hết cả nhà như vậy. "Thằng" Nam, "con" Bắc thì chưa đủ thời gian để tiếp thu đúng cách ăn vú sữa của ngừoi Nam. Và mấy chú bộ đội nếu có đóng quân trong nhà dân thì chưa tiếp thu, thực hiện đúng quân kỷ, không tơ hào cái gì của dân để đi dân quý, ở dân thương. Thiệt tình!

Sài Gòn 28/04/2015

BỆNH VIỆN NGỒI CHƠI, SỢ HAY MỪNG?

Hôm nay, 16/4/2015 trong hội nghị sơ kết đề án bệnh viện vệ tinh, Chị Tiến đã hăm các bệnh viện về tình trạng ế ẩm không có bệnh nhân có thể xảy ra trong thời gian tới nếu không thay đổi cơ sở vật chất và thái độ phục vụ. Trong phát biểu này có quá nhiều điều phải bàn

Điều đầu tiên, chẳng lẽ ngành y tế đang mong mỏi có nhiều bệnh nhân để "phục vụ"? Chuyện này giống như các trại hòm, cơ sở mai táng mong có nhiều người chết để có việc làm à? Với tư duy đó, vai trò chăm sóc ban đầu (primary care) của y tế đã bị truất phế ở cả 2 góc độ: không tạo đủ độ tin để bệnh nhân ở lại y tế cơ sở mà phải đổ dồn vào bệnh viện và quan trọng hơn, ngành y tế ít phân bổ nguồn lực cho y tế tuyến dưới. Từ đó, những vấn đề sức khỏe đơn giản cũng phải cần tới các bệnh viện tuyến cao. Thực trạng tình trạng quá tải hiện nay đang phản ánh rõ điều đó, thiết nghĩ cũng không cần phải có số liệu chứng minh vì nó quá rõ ràng. 

Điều thứ hai, nhiệm vụ chức năng của bệnh viện đang lệch trọng tâm chăm sóc vì chạy theo chỉ tiêu và lợi nhuận. Thay vì tập trung vào chăm sóc nội trú và nghiên cứu, đào tạo, hỗ trợ tuyến dứoi về chuyên môn, tất cả các bệnh viện từ Nam chí Bắc đều tập trung vào khám ngoại trú và xem đây là mỏ vàng để tập trung mọi nguốn lực khai thác. Việc tập trung vào cơ sở vật chất, trang thiết bị, kỹ thuật, mở rộng vệ tinh... cũng chỉ phục vụ cho mục đích đó. Vậy khi bệnh nhân bị hút vào những yếu tố đó, tràn lên vựợt tuyến, quá tải xảy ra, lại ngăn chặn bằng các biện pháp hành chánh như chính sách BHYT vừa đuợc ban hành đầu năm 2015 này có phải ngành y tế đã tự làm khó (hay sướng) mình?

Điều thứ ba, chỉ tiêu giường nội trú trong dân số càng cao là một tiêu chí đánh giá sức mạnh của ngành y tế? Chỉ có khoảng 5-10% những nguời có vấn đề sức khỏe cần đựoc nhập viện để điều trị nội trú (Barbara, 1967). Như vậy, việc đầu tư vào y tế tuyến cao có phải là giải pháp thật thụ để giải quyết vấn đề sức khỏe của nguời dân hiệu quả hay là đầu tư cho hơn 90% người dân chỉ cần điều trị ngoại trú tại y tế cơ sở. Song song đó, để lấp khoảng trống giừong bệnh, việc ép bệnh nhân nhập viện không cần thiết là điều tất yếu để đạt chỉ tiêu, có cái báo cáo là đương nhiên. Điều này không phải quá khó để kiểm chứng.

Về kinh tế y tế, nếu các bệnh viện ăn nên làm ra, không phải ngồi chơi xơi nước như Bà Bộ trưởng hăm, thì cái giá phải trả như thế nào? Cho rằng mọi quy chế chuyên môn được thực hiện trung thực, chính xác, không lạm dụng... thì chi phí mỗi bệnh nhân sẽ phải chi trả cao đến mức nào? Đó là chưa kể, đi bệnh viện còn phải có người theo hỗ trợ dù chỉ khám để ứng phó với một mớ bòng bong quy trình, chờ đợi phải mất ngày công làm việc....Rõ ràng là một gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Khi đi thực tế tại Pháp và Bỉ, chúng tôi cũng nhận thấy, bệnh viện ở đó rất vắng bệnh nhân. Ngay cả Viện trường của Đại học Liege cũng lèo tèo vài bệnh nhân. Bác sĩ thoải mái giảng dạy cho sinh viên, tham khảo tài liệu. Trong khi đó, các phòng khám Bác sĩ gia đình thì không khí nhộn nhịp hơn.  Chúng tôi ghé thăm BS Bùi Kim Hải, chị nói ngay sẽ dẫn chúng tôi đi tham quan sau vài cuộc điện thoại hẹn lại hoặc chuyển giao bệnh nhân cho đồng nghiệp khác trong nhóm. Dường như bên đó ngừoi ta không sợ ngồi chơi xơi nứoc đâu ạ

Tóm lại, chủ trưong thực hiện đề án bệnh viện vệ tinh là một cái chết đựoc báo truớc nếu sức khỏe người dân được chăm lo đúng cách như bà Bộ trưởng đã cảnh báo, sẽ phải ngồi chơi xơi nứoc. Bằng không, cả nền kinh tế phải gánh chịu chi phí y tế bất hợp lý, số ngày công lao động bị mất một cách lãng phí, cụ thể nhất là quỹ BHXH sẽ càng có nguy cơ vỡ bất kỳ lúc nào do phải chi trả quá nhiều, cho các kỹ thuật cao, cho dù không đem tiền đó phung phí vào những lĩnh vực khác. Khi đó, e rằng cái sổ hưu (của bất kỳ ai) có cũng như không. 

Sài Gòn 16/04/2015

BS Từ Nhân Dân

BỆNH VIỆN, PHÒNG KHÁM ĐA KHOA, PHÒNG MẠCH TƯ

Đọc báo thấy bệnh viện Mỹ trùm mền. Phú Thọ, Vũ Anh, Thành Đô ...hoang vắng

Phòng khám đa khoa rao bán hàng loạt. Hôm trước thì một anh từ giã PKĐK về làm phòng mạch. Trong khi đó, một đại ca thì bỏ phòng mạch 15K lập "phây". Chị Tiến thì than thở " có sở y tế nhân sự không quá 20".

Bên ngoài nắng vẫn tươi, mây vẫn bay và thiên hạ vẫn chạy rần rần xây bệnh viện vệ tinh, làm phòng khám, chạy giấy phép...Phong phanh người ta đang ủmưu, chuẩn bị súng đạn "cổ phần hóa" tất tần tật các Bệnh viện

Sao lại trái khoái thế này?

Hệ Từ - Hạ truyện viết: "Dịch cùng tắc biến, biến tắc thông, thông tắc cửu". 

Việc các nhà đầu tư từ lĩnh vực khác còn nhày vào ngành Y tế có thể sở trường của họ cũng cùng đường nên BIẾN sang đây là điều dễ hiểu. 

Tình hình bây giờ của ngành Y mới nói lên 2 chữ CÙNG và BIẾN. Cùng thì cũng đã "cùn" rồi như Chị Tiến đã than "trong tình hình nát bét của ngành y hiện nay..." thì BIẾN là tất yếu. Còn THÔNG đuợc hay không thì Qua không biết. Dĩ nhiên, nếu BIẾN mà không THÔNG thì chỉ có BIẾN (đi).

Qua cũng thấy một điều, THÔNG hay không thì cũng chỉ là vấn đề lỗ lãi, lợi nhuận...trên nguời bệnh. Bằng chứng là một số mô hình đã biến và thông như BV Mắt, BV Từ Dũ.... 

Và Qua chỉ băn khoăn, THÔNG như vậy thì có CỬU (lâu bền)? Vì ông bà cũng dạy "Nhất thế Y, Tam thế suy" thì CỬU quái nào được?

Phải chăng:

"Ngành Y còn nhuốm hơi ĐỒNG

Dịch CÙNG tắc BIẾN, tưởng THÔNG...hóa CÙN"?

Sài Gòn 15/4/2015

BS Từ Nhân Dân

Trúc Phương, Người "Trót" Viết Nhạc Tình

 DUY TÂM

    Nhạc sĩ Trúc Phương
   (khoảng năm 1972)

Ở quận Cam, nơi được xem là trung tâm văn hóa của người Việt hải ngoại, mỗi năm đều thực hiện những chương trình âm nhạc có chủ đề như Tình Khúc Bất Tử , Tình Ca Muôn Thuở, Tình Khúc Vượt Thời Gian, v.v... Và khi xem những chương trình này, chúng ta thường bắt gặp những dòng nhạc của Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Văn Cao, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Đoàn Chuẩn, Văn Phụng... Khán thính giả đi nghe và xem cũng đã hiểu rằng dù muốn dù không, khi nghe đến chủ đề Tình Ca Muôn Thuở thì không có nghĩa là chẳng dành chỗ cho những dòng nhạc quê hương mà nhiều người thường gán thêm cho cái tên là “nhạc sến”.

Theo tôi, gọi tên như thế nào cũng được. Nghe hai từ ngữ “nhạc sến” riết rồi tôi cũng chẳng bận tâm làm gì. Nhưng nếu ai hỏi tôi thế nào là Tình Ca Muôn Thuở hay Tình Khúc Bất Tử, thì tôi sẽ định nghĩa rằng bất cứ bài nhạc nào mà sống mãi với thời gian, nghĩa là 30, 40, 50 năm rồi mà những bài nhạc đó vẫn còn được hát qua nhiều thế hệ. Và theo luận cứ đó, một dòng nhạc có gần 100 tác phẩm đã trường tồn qua 4, 5 thập niên mà vẫn còn được phổ biến một cách say sưa hơn bao giờ hết, đó là dòng nhạc của cố nhạc sĩ Trúc Phương.

Nhạc Trúc Phương có rất nhiều nét đặc thù, một trong những nét đặc thù đó là âm điệu mang hơi hám ngũ cung rất gần gũi với cải lương hay dân ca Nam Bộ. Nhưng chính cách sử dụng ngôn từ thành lời hát mới chính là điểm tuyệt diệu của nhạc Trúc Phương. Nếu như trong dòng nhạc Trịnh Công Sơn, chúng ta thường gặp rất nhiều những cụm từ ngữ như đôi vai gầy, nắng khuya, vườn khuya, gót chân, bàn tay… thì nhạc Trúc Phương thường có ngọn đèn đêm, con phố nhỏ… Tuy nhiên có một từ ngữ duy nhất mà theo tôi cái từ ngữ đơn độc, chính là nét đặc thù độc nhất vô nhị, tiêu biểu nhất cho dòng nhạc của Trúc Phương. Xin thưa chữ đó, từ ngữ đó là chữ “trót” đã được ông sử dụng trong rất nhiều bài ca viết cho tình yêu và thân phận con người.

Xin được mở đầu sự dẫn chứng của tôi bằng ca khúc Chiều Cuối Tuần:

Anh ơi tôi lên đường phố cũ tìm anh chiều hẹn hò

Cho nhau niềm vui cuối tuần

Vì hơn mấy lần, vắng anh trời kinh đô nghe xao xuyến bước cô đơn

Ai quên ai khi bàn tay trót nằm trong lòng tay rồi

Anh ơi chuyện hai chúng mình mộng xưa khó thành

Biết nhau chiều hôm nay xin nhớ mãi về sau này

Lãng mạn làm sao, tình tứ làm sao với chữ trót nối kết bàn tay và lòng tay. Bàn tay trót thì bước chân cũng trót như trong ca khúc Buồn Trong Kỷ Niệm sau đây:

Nụ cười ngày xưa chết trên bờ môi héo mòn tuổi đời

Đi thêm một bước trót nhớ thêm một bước

Nếu ta còn nhớ mắt môi người cũ

Xin mang theo tiếng yêu khi gọi anh với em

Ca khúc Nửa Đêm Ngoài Phố, một tuyệt tác phẩm của Trúc Phương đã gắn liền với tiếng hát liêu trai Thanh Thúy. Và có lẽ cô Thanh Thúy là người hát chữ trót của Trúc Phương hay nhất:

Buồn vào hồn không tên

Thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời

Đường phố vắng đêm nao quen một người

Mà yêu thương trót trao nhau trọn lời

Tài tình làm sao, hết bàn tay, qua bước chân thì bây giờ lại đến đôi môi. Lời yêu thương nào trót trao nhau trên đường phố khuya cho một người không hẹn đến để rồi vương vấn cả một đời?

Trong ca khúc Chuyện Chúng Mình, lấy ý thơ của bài thơ cùng tên của thi sĩ Nhất Tuấn, thì chữ trót được thăng hoa:

Khuya nay anh đi rồi, làm sao em ngăn được

thà vui đi cho trót đêm nay

Thật diễm tuyệt làm sao với câu “thà vui đi cho trót đêm nay”. Trong cái e ấp của chuyện chúng mình, chính chữ trót ở đây đã làm bừng lên sự khao khác yêu đương.

Còn với ca khúc Hình Bóng Cũ, nhạc sĩ Trúc Phương diễn tả một cuộc tình đã gãy đổ, nhưng người trong cuộc biết rằng tình yêu của họ vẫn còn rất nồng nàn. Thế nhưng cuộc đời đã trót chia hai lối rẽ, cho nên dù rất muốn gặp nhau, dù đường không xa mấy vậy mà họ vẫn không thể nào đến được với nhau. Chữ trót trong ca khúc này nghe thật bẽ bàng làm sao:

Nhiều khi chân bước nhỏ đi vào thương nhớ

muốn lên phố xưa tìm thăm người bạn đời

đường không xa nhưng mình trót cách hai lối mộng rồi

Trong ca khúc Hai Lối Mộng, chữ trót của Trúc Phương vừa nói lên nỗi bẽ bàng nhưng lại chất chứa cả một trời tiếc nuối:

Xin giã biệt bạn lòng ơi

Trao trả môi người cười

Vì hai lối mộng hai hướng trông

Mình thương nhau chưa trót

Thì chớ mang nỗi buồn theo bước đời

Cho dù chưa lần nói...

Với Mưa Nửa Đêm, nhạc sĩ Trúc Phương gửi nỗi niềm luyến tiếc của một chuyện tình không trọn vẹn vào trong tận cùng sâu thẵm của lòng đêm. Có khi nào chúng ta thức trắng đêm, nghe tiếng mưa rơi lúc nửa đêm mà chạnh lòng nhớ đến một người nào đó đã đi qua đời mình?

Khi trót gửi những hình ảnh của tim vào lòng đêm

những kỷ niệm cho nhau nếu mất đi xin đừng quên

Tôi thiếp đi trong niềm vui và đêm rớt những giọt mưa cuối cùng

Và những tình cảm đã trót trao của Trúc Phương luôn luôn có con phố nào đó làm nhân chứng, như trong ca khúc Người Xóm Cũ. Chữ trót trong ca khúc này lại là một lời trách móc:

Trời chiều trang điểm phấn mây

không làm xinh lại mắt gầy

Từ độ người trai trót đi lạc hướng đời

lần này tính lại thời gian rớt nặng trên vai

Nhưng không phải chỉ có tình yêu, nhạc sĩ Trúc Phương mới dùng chữ “trót” mà trong ca khúc Tình Đêm Phố Cũ thì chữ trót đã được sử dụng để nói lên cái nghiệp, cái nợ đời của những người trót mang kiếp cầm ca:

Thương cho những người mang kiếp cầm ca

nức nở bên cung đàn làm vui cho nhân thế

Nhiều đêm nhìn mưa rơi lá đổ

tâm hồn man mác buồn làm phố cũ cũng buồn theo

Thương tiếc để mà chi, mua chuỗi cười ngày biệt ly

Tôi trót trao tình ai. Phố cũ đêm ngày

Tâm tư gởi vào đây

Nhạc sĩ Quốc Dũng đã viết ca khúc Còn Mãi Khúc Tình Ca, như một lời chia sẻ trân trọng của một người yêu mến nhạc Trúc Phương. Và như nhạc sĩ Quốc Dũng đã viết thay cho chúng ta rằng vì sao nhạc của Trúc Phương vẫn làm say đắm lòng người trong những đêm bạn bè thức trắng đêm thâu ôn lại những cuộc tình buồn dĩ vãng:

Tôi biết anh từ lâu

Từ lần thức trắng đêm thâu

Lắng nghe lời ca nức nở

Với cung nhạc buồn muôn thuở

Anh viết bao tình ca

Dạt dào như gió mưa sa

Đã ru hồn tôi đẫm lệ

Những lần ân tình rời xa

Anh đã theo trời mây

Để lại bao khúc mê say

Ngọt ngào dịu ấm men cay

Trong nỗi yêu thương buồn tràn đầy

Tôi với bao bạn thân

Còn nghe xao xuyến lâng lâng

Và như luôn thấy dáng anh

Trong nỗi đau khi tàn cuộc tình sầu

Còn rất nhiều những tác phẩm của Trúc Phương có chữ “trót” mà ông viết cho những cuộc tình không trọn vẹn. Nhưng có lẽ trong ca khúc Thói Đời ông đã viết chữ trót cho chính cuộc đời ông. Chính vì thế mà ca khúc Thói Đời đã là định mệnh cho cuộc đời không may của nhạc sĩ Trúc Phương: Ông đã qua đời năm 1996 hưởng thọ 57 tuổi, cái tuổi phải nói là khá trẻ cho một kiếp người. Nhưng khi xem đoạn phỏng vấn trên DVD Asia 55 Hát Với Thần Tượng được thực hiện một thời gian rất ngắn trước lúc ông mất, mới thấy tuổi già đã chồng chất thật khắc nghiệt trên gương mặt của ông. Trúc Phương sống những ngày cuối đời trong nghèo khó, và lẻ loi. Xin hãy nghe cho trọn ca khúc Thói Đời để thương xót cho một kiếp người bạc phận.

Đường thương đau đày ải nhân gian

ai chưa qua chưa phải là người !

Trong thói đời, cười ra nước mắt !

Xưa trắng tay gọi tên bằng hữu.

Giờ giàu sang quên kẻ tâm giao,

còn gian dối cho nhau.

Người yêu ta rồi cũng xa ta

nên chung thân ta giận cuộc đời !

Đôi mắt nào từng đêm buốt giá !

Bên chiếu chăn tình xa nhịp thở,

Tiền đổi thay khi rủ cơn mê

để chua xót trên lối về !

Rượu trần ai gội niềm cay đắng.

Những suy tư in đậm cuộc đời,

Mình còn ai đâu để vui

khi trót xa vũng lầy nhân thế.

Cỏ ưu tư muộn phiền lên xám môi.

Bạn quên ta tình cũng quên ta

nên trắng đêm thui thủi một mình !

Soi bóng đời bằng gương vỡ nát,

Nghe xót xa ngời lên tròng mắt.

Đoạn buồn xa ta đã đi qua.

Ngày vui tới, ôi còn xa.

Ca khúc Thói Đời của nhạc sĩ Trúc Phương đối với cá nhân tôi là một tuyệt tác phẩm ca nhạc. Ai trong chúng ta sống kiếp con người mà không có lần nào phải thốt lên câu“Đường thương đau đày ải nhân gian, ai chưa qua chưa phải là người”? Ông đã để lại cho đời biết bao nhiêu là tác phẩm bất tử. Những ca khúc “dạt dào như gió mưa sa”, những ca khúc “đã ru hồn ta đẫm lệ”. Và, mỗi khi chúng ta hát nghêu ngao hay nghe một ca khúc nào đó của Trúc Phương, hãy nhớ đến ông, một nhạc sĩ đã “trót” viết nhạc tình cho cuộc đời.

Duy Tâm

quinhon11.com